بدون تردید حضور نویسندگان ایرانی در جشنواره های جهانی می تواند تبعات بسیار مثبتی برای ادبیات کشورمان به ارمغان آورد.نیاز به آشنایی نویسندگان داخلی با این جوایز در تمامی حوزه های ادبی ایران محسوس است و با گسترش حضور این نویسندگان در رقابت های ادبی زمینه آشنایی فرهنگی دیگر کشورها با آثار و فرهنگ ایرانی فراهم خواهد شد.
عدم آشنایی نویسندگان و مسوولان فرهنگی با این جوایز تا حدودی نویسندگان کشورمان را از شرکت در این مسابقات دور کرده است و این فرصت را برای حضور و شناساندن ادبیات ایران به دیگر کشورها،از نویسندگان گرفته است.
از طرفی کسب جوایز مالی این رقابت ها نیز در گسترش ادبیات و فرهنگ ایرانی می تواند نقش موثری ایفا کند.آنچه در پی می آید معرفی مهمترین جوایز ادبی در سطح جهان است .
نشان “نیوبری” یکی از این جوایز است که به نام کتابفروش انگلیسی در قرن هجدهم نامگذاری شده و هر ساله از سوی انجمن خدمات کتابداری برای کودکان و انجمن کتابداری آمریکا به یکی از نویسندگان برجسته ادبیات کودک در آمریکا اهدا میشود.
جایزه نمایشگاه بینالمللی کتاب کودک بولونیا که هر دو سال یک بار در ایتالیا برگزار میشود یکی دیگر از این جوایز معتبری است که توسط هیات داوران به بخشهای مختلفی مانند کتابهای داستانی، تصویری و بخش غیر داستانی از قبیل کتابهای علمی، تاریخی، زندگینامهها اهدا می شود.
علاوه بر این بولونیا در بخشی دیگر برای آثاری که از کشورهای تازه استقلال یافته ارسال شده باشند، جایزهای در نظر گرفته است. جایزه تصویرگری این نمایشگاه نیز مهمترین جایزه بینالمللی تصویرگری محسوب میشود. نمایشگاه بینالمللی کتاب بولونیا علاوه بر آن که بزرگترین رویداد فرهنگی در زمینه ادبیات کودک محسوب میشود، به فعالیتهایی همچون برگزاری نشستها و میزگردهای تخصصی درباره ادبیات، تصویرگری، حقوق نشر و قوانین کپیرایت نیز میپردازد.
از دیگر جوایز بینالمللی که تنها به تصویرگری کتاب کودک اهدا میشود، می توان به جشنواره دو سالانه براتیسلاوا اسلواکی اشاره کرد که در آخرین دور این جشنواره که چندی پیش برگزار شد، مهنوش مشیری از ایران نیز به عنوان داور شرکت داشت.
جایزه “هانس کریستین اندرسن” دیگر جایزه بزرگ ادبی کودک و نوجوان جهان است که هر ساله به نویسندهای در قید حیات که در زمینه ادبیات کودک فعالیتهای گستردهای داشته باشد، اهدا میشود. علاوه بر این، این جایزه به یک تصویرگر کتاب کودک نیز تعلق میگیرد. نامزدهای دریافت این جایزه از طریق شعب ملی این نهاد در کشورهای مختلف معرفی میشوند.
این جایزه از سال 1956 به نویسندگان و جایزه تصویرگری آن از سال 1966 اهدا میشود و حامی آن ملکه دانمارک، مارگارت دوم است.هوشنگ مرادی کرمانی، نویسنده ایرانی، در سال 1992 این جایزه بینالمللی را از آن خود کرد.
جایزه بینالمللی “انجمن خواندن” که توسط نهادی به همین نام اهدا میشود، از دیگر جوایز بینالمللی ادبیات کودک است. بخش کودک و نوجوان این جایزه (IRA)نامیده میشود، به آثار ادبیات کودک و نوجوان در سه مرحله سنی خردسال، کودک و نوجوان (تا هفده سالگی) اهدا میشود و دارای بخشهای داستانی و غیر داستانی است. همه کتابهایی که برای بار اول منتشر شده باشند، صرف نظر از آن که به چه زبانی نوشته شدهاند یا از چه کشوری ارسال میشوند، میتوانند در این مسابقه شرکت کنند.
سازمان جهانی یونسکو نیز که فعالیتهای آموزشی، علمی و فرهنگی متنوع و گستردهای دارد و در راستای این برنامهها چندین جایزه جهانی دارد، جایزهای نیز به ادبیات کودک و نوجوان اختصاص داده است. این جایزه به نویسندگانی تعلق میگیرد که برای ترویج صلح و دوستی به وسیله ادبیات کودک و نوجوان تلاش کرده باشند.
جایزه آسیایی “نوما” هم با قدمتی پانزده ساله در ژاپن اهدا میشود، این جایزه یکی از جوایز تصویرگری کتاب کودک است که با هدف ترویج و گسترش کتابهای مصور کودکان در کشورهای در حال توسعه و تولید و انتشار آثار کیفی و ایجاد فرصت برای معرفی کتابهای مصور کودکان برگزار میشود. آثاری که توسط این جشنواره برگزیده میشوند، در نمایشگاه نوما به نمایش در میآیند و در این جشنواره 33 اثر به عنوان آثار برگزیده انتخاب میشوند. تنها تصویرگرانی که از کشورهای آسیایی و اقیانوسیه، آمریکای لاتین و کارائیب، آفریقا و کشورهای عربی باشند، میتوانند در این جشنواره شرکت کنند.
بزرگترین جایزه ادبی کودک و نوجوان جهان جایزه آسترید لیندگرن است که به تازگی توسط بنیادی به همین نام در سوئد به فعالان ادبیات کودک و نوجوان و مروجان فرهنگ کتابخوانی اهدا میشود.
این جایزه که در سال 2002 و پس از درگذشت نویسنده بنام سوئدی، آسترید لیندگرن و خالق داستانهای پیپی جوراب بلند تاسیس شد، به سرعت توانست به یکی از مهمترین جوایز جهانی تبدیل شود. جایزه آسترید لیندگرن با مبلغی برابر 5 میلیون کرون سوئدی، بزرگترین جایزه ادبی کودک و دومین جایزه بزرگ جهانی محسوب میشود.
امسال انجمن هنر سوئد خانم سونیا هارتنت ” نویسنده استرالیایی را به دلیل حضوری موفق در عرصه داستان نویسی کودک و نوجوان به عنوان برنده جایزه “آسترید لیندگرن” 2008 معرفی کرد .
“هارتنت ” در سال 1968 در ملبورن استرالیا به دنیا آمد و از 15 سالگی نویسندگی را آغاز کردو تاکنون 18 داستان تخیلی برای کودکان و نوجوانان از خود برجا ی گذاشته است که از مهم ترین این داستان ها می توان به “رنج تمام راه ” و “بچه روح ” اشاره کرد. منبع : ایبنا – برنا